“İş’te Sosyal Güvenlik” dergisi aracılığı ile Sosyal Güvenlik ve İş Hukuku ile ilgili yazılarımla
sizlerle buluşmaya başlıyorum.

Sosyal Güvenlik, bireylerin yaşadıkları toplumda insan onuruna yakışır bir şekilde, başka insanlara muhtaç olmadan yaşamlarını idame ettirebilme ve bireysel haklarının güvencesi olarak, siyasal düşünce evriminin henüz yakın tarihlerinde oluşturulmuş bir sistemdir.

T.C. Anayasası’nın 60. maddesinde, “Herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu, Devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve gerekli teşkilatı kuracağı”belirtilmiştir.
Ülkemizde Sosyal Güvenlik anlamında gerekli tedbirler alınmış ve gerekli teşkilat kurulmuştur, ancak eksik kalan bir yön bulunmaktadır. Ülkemizdeki herkesin Sosyal Güvenlik Mevzuatını bilmesi ve sahip olduğu hakları kazanabilmesi için de talepte bulunması gerekmektedir. Sosyal Güvenlik alanında hak sahibi olmak hukukun “şekil şartı “ile yakından ilgilidir. Yani bir kimsenin Sosyal Güvenlik hakkını elde edebilmesi ”Talep” ve “Beyanına” bağlıdır. Ülkemizde okuma yazma oranları göz önüne alınırsa, oldukça karışık ve kanunlardaki hiyerarşi bir yana, sık sık yayınlanan genelgelerle değişiklik yapılan Sosyal Güvenlik Mevzuatının karışık içeriğini sade vatandaşın takip etme ve haklarının bilincinde olma imkanı daralmaktadır. Yasal düzenlemelerle hak sahipliğinin içeriğine vakıf olamayan vatandaşların bir çoğu bu sebeple doğru yönlendirilmediklerinden
aslında sahip olduğu haklarından mahrum kalmaktadır.

Bu nedenle bana ayrılan bölümde sahip olduğunuz, ancak bilmediğiniz haklarınız ile ilgili bilgiler vermeye çalışacağım.Bu sayımızdaki konumuz; SGK çalışanlarının hizmet birleştirmesine zorlanamayacağıdır.

SGK hizmet birleştirmesini zorunlu sayarken Yargıtay hizmetlerin birleştirilmesinin zorunlu olmadığı, kişinin menfaatlerine göre kendi istek ve iradesine bağlı olduğu görüşündedir. Aşağıda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun buna ilişkin bir kararı bulunmaktadır.

T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU
E. 2002/21-132, K. 2002/139, T. 6.3.2002
• YAŞLILIK AYLIĞI BAĞLANMASI (Hizmet Birleştirilmesi Yolu ile Aylık Almaya Hak Kazanıldığı İddiası)
• HİZMET BİRLEŞTİRİLMESİ YOLUYLA SOSYAL SİGORTALAR AYLIĞINA
HAK KAZANILDIĞININ TESPİTİ TALEBİ (Kişilerin Tüm Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Hizmet Sürelerini Birleştirmeye Zorlanamaması)

SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINDA GEÇEN HİZMET SÜRELERİNİN AYLIK BAĞLANMASINA YETERLİ OLMASI (Diğer Kurumlarda Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesinin Zorunlu Olup Olmaması)• BİRLEŞTİRİLMİŞ HİZMET SÜRELERİ (Süreler Toplamı Üzerinden İlgililere Son Yedi Yıllık Fiili Hizmet Süresi İçinde Fiili Hizmet Süresi Fazla Olan Kurumca Aylık Bağlanması)ile ilgili kanunun amacı sigortalının çeşitli kurumlara tabi olarak çalışmalarını biraraya getirerek, sigortalıyı emekli etmektir.Ancak kimi zaman hizmet birleştirmesi sigortalının aleyhine olmakta ve emeklilik için gerekli şartların oluşmasına imkan vermemektedir. Bu nedenle de kanunun amacı dışına çıkılmaktadır.SGK hizmet birleştirmesini zorunlu sayarken Yargıtay hizmetlerin birleştirilmesinin zorunlu olmadığı, kişinin menfaatlerine
göre kendi istek ve iradesine bağlı olduğu görüşündedir.Aşağıda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun buna ilişkin bir kararı bulunmaktadır.

T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2002/21-132, K. 2002/139, T. 6.3.2002
• YAŞLILIK AYLIĞI BAĞLANMASI (Hizmet Birleştirilmesi Yolu ile Aylık Almaya Hak Kazanıldığı İddiası)
• HİZMET BİRLEŞTİRİLMESİ YOLUYLA SOSYAL SİGORTALAR AYLIĞINA HAK KAZANILDIĞININ TESPİTİ TALEBİ (Kişilerin Tüm Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Hizmet Sürelerini Birleştirmeye Zorlanamaması)
• SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINDA GEÇEN HİZMET SÜRELERİNİN AYLIK BAĞLANMASINA YETERLİ OLMASI (Diğer Kurumlarda Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesinin Zorunlu Olup Olmaması)
• BİRLEŞTİRİLMİŞ HİZMET SÜRELERİ (Süreler Toplamı Üzerinden İlgililere Son Yedi Yıllık Fiili Hizmet Süresi İçinde Fiili Hizmet Süresi Fazla Olan Kurumca Aylık Bağlanması)

ÖZET: Uyuşmazlık, sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak geçen hizmetlerin birleştirilmesi hakkındaki kanunun uygulanmasında, bazı sosyal güvenlik kurumlarında geçen hizmet süreleri toplamının aylık bağlanmasına yeterli olması halinde diğer kurumlarda geçen hizmetlerin de birleştirilmesinin zorunlu olup olmadığı noktasındadır. Anılan yasaya göre, birleştirilmiş hizmet süreleri toplamı üzerinden ilgililere son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca aylık bağlanır. Yasanın amacı lafzı ile çelişiyorsa amacına önem verilmelidir.Söz konusu yasanın amacı hiçbir kurumdaki hizmeti aylık bağlanmasına yeterli olmayan sigortalıya aylık bağlanmasını sağlamaktır. Yasanın lafzına sıkı sıkıya bağlı kalınarak hizmet birleştirilmesinden yararlanmak istemeyen sigortalıyı tüm sosyal güvenlik kurumlarına tabi hizmet sürelerini birleştirmeye zorlamak sosyal güvenlik sistemi ve yasanın amacı ile bağdaşmaz.

ÖRNEK DAVA:

Konu ettiğimiz ilgili ihtilafın yargıya taşındığı güncel bir örneğini burada sizlerle paylaşmak istiyorum.
Devreden SSK mağduru vatandaşımız 15.04.2009 tarihi itibariyle SGK’dan emeklilik hakkını kazanmış ve Tahsis talebinde bulunmuştur. SSK, Bağ-Kur’dan emekli olması gerektiğini ileri sürerek tahsis talebini reddetmiş ve kişiyi Hizmet Birleştirmesine zorlamıştır. Vatandaşımızın aldığı red
cevabı haksız olup, yargılamayı gerektiren hukuka aykırı bir işlemdir. Bu sebeple yukarıda anılan YHGK kararına dayanarak açılan davamızdaki haklılığımız bizce, yargı denetiminden geçerek dava sonunda ispat edilecektir.Bu örnek dava ile de vurgulamaya çalıştığım husus; vatandaşların
haklarının bilincinde olması, kurumun haklı talebini reddetmesi üzerine bu haksız işlemleri yargıya taşıyarak haklarını arama kararlılığında olmalarıdır.

Gelecek sayımızda yeni konularda buluşmak dileğiyle sağlıklı ve adaletli günler diliyorum.